• На 20 мај, проектот „EU4IP – Западен Балкан“ беше лансиран од страна на Канцеларијата за интелектуална сопственост на Европската Унија и Европската комисија, во партнерство со канцелариите и органите за интелектуална сопственост на Албанија, Босна и Херцеговина, Косово*, Црна Гора, Северна Македонија, Србија и Република Молдавија.
• Иницијативата ќе ги поддржи партнерите на ЕУ од Западен Балкан и интеграцијата на Република Молдавија во системите на ЕУ за интелектуална сопственост.
• Целите на проектот се усогласени со стратешката цел на ЕУ за унапредување на преговорите за пристапување во ЕУ со земјите од Западен Балкан и Република Молдавија.
20 мај 2026 година, Аликанте, Шпанија. Канцеларијата за интелектуална сопственост на Европската Унија (EUIPO), заедно со Генералниот директорат на Европската комисија за проширување и источно соседство (DG ENEST), официјално го започнаа проектот „EU4IP – Западен Балкан“ (EU4IP-WB) за поддршка на партнерите од Западен Балкан и Република Молдавија во унапредувањето на нивниот процес на пристапување во ЕУ преку посилни системи за интелектуална сопственост (ИС).
Иницијативата ќе се фокусира на усогласување на законодавството за интелектуална сопственост, градење капацитети, спроведување на интелектуалната сопственост и подигање на поголема свест за вредноста на интелектуалната сопственост кај малите и средни претпријатија (МСП) и младите луѓе.
EU4IP-WB ќе го надополни постоечкиот проект EU4IP во Ерменија, Молдавија и Украина, искористувајќи го долгогодишното искуство на EUIPO во успешното спроведување на проекти финансирани од ЕУ фокусирани на ИС низ целиот свет, заедно со нејзината специјализирана мрежа за ИС на Европската Унија, експерти за ИС и напредни дигитални алатки. Официјалното лансирање на проектот EU4IP-WB се одржа на 20 мај во седиштето на EUIPO во Аликанте, Шпанија, со што учествуваа високи претставници од Европската комисија, EUIPO, Западен Балкан и Република Молдавија. Извршниот директор на EUIPO,João Negrão, изјави: „Посилен систем за интелектуална сопственост е темел на поиновативно и просперитетно општество. Лансирањето на EU4IP за Западен Балкан и Република Молдавија е наша заедничка посветеност за градење на таа основа - обезбедување реални, опипливи придобивки за индустријата, за корисниците, за бизнисот и за општеството.“
Поддршка на иновациите, растот и интеграцијата во ЕУ Силните системи за интелектуална сопственост се од суштинско значење за современите економии. Со заштита на идеи, брендови, пронајдоци, дизајни и креативни дела, правата на интелектуална сопственост ги поттикнуваат иновациите, привлекуваат инвестиции и создаваат нови деловни можности. Преку EU4IP-WB, органите за интелектуална сопственост ќе бидат широко поддржани за да им овозможат на бизнисите, креаторите, претприемачите, малите и средни претпријатија и младите иноватори низ целиот регион да имаат корист од посигурни, праведни и ефикасни рамки за интелектуална сопственост што им помагаат да ги заштитат своите средства за да растат на домашен терен и да пристапат до пошироки европски и меѓународни пазари. Во меѓувреме, овој проект финансиран од ЕУ ќе придонесе кон пошироките напори на ЕУ за зголемување на економскиот раст, промовирање на економска интеграција со внатрешниот пазар на ЕУ и во рамките на регионот и регионалната соработка, во согласност со Планот за раст за Западен Балкан и акцискиот план за Заеднички регионален пазар (CRM). Ќе помогне да се воведат и искористат поконзистентни правила и практики за интелектуална сопственост, што ќе ја олесни трговијата во рамките на Западен Балкан, како и помеѓу регионот и ЕУ. Компонентата EU4IP за Западен Балкан е кофинансирана од Европската комисија и EUIPO, и ќе трае три години, почнувајќи од јануари 2026 година. Како нејзина агенција за спроведување, EUIPO ќе соработува тесно со канцелариите за интелектуална сопственост, јавните администрации, органите за спроведување, Секретаријатот на Централноевропскиот договор за слободна трговија (CEFTA) и други засегнати страни за модернизирање на услугите, поедноставување на процедурите и зајакнување на фер и ефикасна заштита на интелектуалната сопственост за иноваторите и бизнисите во подготовка за пристапување во ЕУ.
ЗА EUIPO
Канцеларијата за интелектуална сопственост на Европската Унија (EUIPO) е една од најголемите децентрализирани агенции на Европската Унија, со седиште во Аликанте (Шпанија) од нејзиното основање во 1994 година. EUIPO управува со регистрацијата на трговски марки, дизајни и занаетчиски и индустриски географски ознаки на ЕУ, кои сите се права на интелектуална сопственост што ги опфаќаат 27-те земји-членки на ЕУ. EUIPO, исто така, спроведува активности за соработка на ниво на ЕУ и на меѓународно ниво за да создаде еднакви услови во светот на ИС и е одговорна за Европската опсерваторија за повреди на правата на интелектуална сопственост. Во 2025 година, EUIPO беше рангирана како најиновативна канцеларија за ИС во светот.